10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 150-151-152-153 Cevapları

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 150-151-152-153 Cevapları bu yazıda birlikte yer alıyor. 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme bölümündeki mazmun metni, gazelin beyitlerini sıralama, klasik edebiyat ve müzik, Mohaç Türküsü ve divan ile halk şiiri metnine ait 8 sorunun tamamını aşağıda sırasıyla bulabilirsiniz.

2. Tema Ölçme ve Değerlendirme Cevapları Sayfa 150, 151, 152, 153

Mazmun metnini yorumluyor, karışık beyitlerden gazel oluşturuyor, klasik edebiyat ile musiki ilişkisini ve Mohaç Türküsü’nü değerlendiriyor, divan ile halk şiiri arasındaki etkileşimi bilgi görselinde kontrol ediyoruz.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 150 Cevapları

1-3. sorular

1. Divan şiirinde kullanılan mazmunların günümüz şiirini etkilediği söylenebilir mi? Gerekçeleriyle açıklayınız.

Cevap: Kısmen söylenebilir. Günümüz şairleri mecaz ve istiareleri, divan şiirinin çağrışım zenginliğinden esinlenerek kullanır. Ancak metne göre çağdaş şiirde ortak mazmunlar aranmaz, şairler kendi sembol ve metaforlarıyla bireysel bir imaj dünyası kurar.

2. Divan şiirindeki mazmun kullanımıyla çağdaş şiirimizde kullanılan sembol ve metaforların şiirdeki işlevini karşılaştırınız.

Cevap: İkisi de az sözle çok şey anlatır ve şiirin çağrışım dünyasını zenginleştirir. Divan şiirindeki mazmunlar ortak, kalıplaşmış ve herkesçe bilinen anlamlardır. Çağdaş şiirdeki sembol ve metaforlar ise şaire özgü ve bireyseldir, her okuyucu farklı yorumlayabilir.

3. Bu metinden hareketle şiir ve şairlerle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Cevap: B) Şairler, şiirlerinde az sözle çok şey anlatmak için mazmunlara yer vermiştir.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 151 Cevapları

4-5. sorular

4. a) Bu beyitlerle gazel yazma kurallarına uygun bir gazel oluşturmak için … numaralı beyiti, gazelin ilk beyiti yaparım çünkü …

Cevap: IV numaralı beyiti gazelin ilk beyiti yaparım, çünkü gazelin ilk beyti olan matla beytinin dizeleri kendi arasında uyaklıdır ve bu beyitte “muhal” ile “fal” uyaklıdır.

b) Yukarıdaki beyitlerle gazel yazma kurallarına uygun bir gazel oluşturmak için … numaralı beyiti, gazelin son beyiti yaparım çünkü …

Cevap: II numaralı beyiti gazelin son beyiti yaparım, çünkü gazellerde şairler mahlaslarını genellikle son beyitte (makta) kullanır ve bu beyitte şairin mahlası Şeyhi geçer.

5. Bu parçada, klasik Türk edebiyatı ile Türk musikisi arasındaki ilişki nasıl ifade edilmiştir?

Cevap: E) Edebiyat ve müzik arasındaki uyum sanat eserlerine yansımıştır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 152 Cevapları

6-7. sorular

6. Aynı konunun farklı şekillerde ele alınmasının sebepleri neler olabilir? Verilen metin ve videodan örnekler vererek açıklayınız.

Cevap: Mohaç Meydan Muharebesi türküde duyguyla ve coşkuyla (“Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı”), belgeselde ise tarihi bilgi ve görüntüyle anlatılır. Anlatımın amacı, hedef kitlesi ve türün araçları farklı olduğu için konu farklı biçimlerde işlenir. Şair duyguyu, belgeselci olayı ve kanıtı öne çıkarır.

7. Dinlediğiniz/izlediğiniz belgesel, şiir türünde ifade edilseydi belgeselde ne gibi değişiklikler olurdu? Gerekçeleriyle söyleyiniz.

Cevap: Belgesel şiir olsaydı bilgi, tarih ve sayılar azalır, duygu, imge ve ritim öne çıkardı. Anlatım daha kısa ve mecazlı olurdu. Çünkü şiir olayı ayrıntılı anlatmaktan çok hissettirmeyi amaçlar.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 153 Cevapları

8. soru

8. Yukarıdaki metinden yararlanarak bilgi görselinde verilen bilgilerin metinde ileri sürülen düşünceyi destekleyip desteklemediğini kontrol ediniz. Destekliyorsa onaylama işareti (✓) ile işaretleyiniz, desteklemiyorsa bunun gerekçesini ilgili boşluğa yazınız.

Cevap:

• Nedim Divanı’nda gazel, kaside, şarkı gibi divan şiiri nazım biçimlerinin yanı sıra iki koşma yer alır: ✓ Divan şairi halk şiiri biçimini de kullanmıştır, bu etkileşimi gösterir.
• Milli Kütüphanede yer alan bir cönkte Erzurumlu Emrah’a ait 14 gazel, 26 koşma, 2 musammat şiir bulunur: ✓ Halk şairi divan nazım şekilleriyle de yazmıştır.
• Baki Divanı’nda yer alan şiirlerin tamamı aruz ölçüsüyle kaleme alınmıştır: Desteklemez. Divan şairinin halk şiiri ölçüsü olan heceyi kullandığını göstermez, yalnız aruzu gösterir.
• Hikemi tarzın öncüsü Nabi’nin divanında 888 gazel, 29 kasidenin yanı sıra kıta, rubai gibi divan şiiri nazım şekilleri bulunur: Desteklemez. Yalnız divan şiiri nazım şekilleri sayılmış, halk şiiriyle bir etkileşim gösterilmemiştir.
• Elinde sazıyla diyar diyar dolaşan halk aşığı Dertli’nin şiirleri Divan-ı Derdli adıyla yayımlanmıştır: ✓ Halk şairinin şiirleri divan geleneğindeki gibi divan haline getirilmiştir.