İçeriğe geç
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 165-166-167-168-169-170 Cevapları

Güncelleme: 9 dk okuma 0 yorum

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 165-166-167-168-169-170 Cevapları bu yazıda birlikte yer alıyor. Oğuz Kağan Destanı ile ilgili Kökler videosu, neden-sonuç şeması, koşul ve varsayım ifadeleri, dil ve anlatım tablosu, kişilik özellikleri, motifler, T diyagramı ve olay örgüsü sorularının tamamını aşağıda sırasıyla bulabilirsiniz.


Oğuz Kağan Destanı Cevapları Sayfa 165, 166, 167, 168, 169, 170

Destanın neden-sonuç ilişkilerini kuruyor, temasını ve dil özelliklerini inceliyor, Oğuz Kağan’ın kişiliğini ve motifleri yorumluyor, okuma öncesi ve sonrası bilgilerimizi karşılaştırıp olay örgüsünü sıralıyoruz.


10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 165 Cevapları

Sıra Sizde

1. Videoda geçen “bize kim olduğumuzu fısıldayan hikayeler” sözüyle ne anlatılmak istenmiştir? Düşüncelerinizi yazınız.

Cevap: Hikayelerin bir milletin kimliğini, geçmişini ve değerlerini taşıdığı anlatılmak istenmiştir. Anlatılan hikayeler sayesinde nereden geldiğimizi ve kim olduğumuzu hatırlarız.


2. Hikaye anlatma geleneğinin kültürümüze katkıları hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Dilimizi, değerlerimizi ve ortak hafızamızı nesilden nesile aktarmıştır. Kültürel birliği güçlendirmiş, hayal gücünü geliştirmiş ve eğlendirerek öğretmiştir.


3. Anlatı geleneğinin yüzyıllar boyunca devam etmesinin sebepleri neler olabilir?

Cevap: İnsanın anlatma ve dinleme ihtiyacı, hikayelerin eğlendirici ve öğretici olması, kolay ezberlenebilmesi ve her çağda yeni araçlarla (kitap, radyo, film) aktarılması sebep olabilir.


4. Bir sözlü edebiyat ürününün hangi millete ait olduğu nasıl belirlenebilir? Görüşlerinizi açıklayınız.

Cevap: Eserin dili, kahramanları, mekanları, inançları, töreleri ve değerlerine bakılarak belirlenebilir. Kullanılan kelimeler, adetler ve kültürel unsurlar milli kimliği gösterir.


1. Aşağıdaki şemada boş bırakılan yerleri neden-sonuç bağlamında Oğuz Kağan Destanı’na uygun olacak şekilde tamamlayınız.

Cevap:

  • Neden: Oğuz Kağan’ın halkını gergedandan kurtarmak istemesi. Sonuç: Oğuz Kağan’ın gergedanla mücadele etmesi.
  • Neden: İdil Nehri’ni geçmek istemeleri. Sonuç: Nehrin kenarında durup geçiş yolu aramaları.
  • Neden: Oğuz Kağan’ın kapıyı açacak bir kişiye ihtiyaç duyması. Sonuç: Oğuz Kağan’ın yanındaki beylerden birine “Kalaç” adını vermesi.
  • Neden: Oğuz Kağan’ın akınlar düzenlemesi. Sonuç: Karşılaştığı beylere özelliklerine göre isimler vermesi.
  • Neden: Oğuz Kağan’ın ölümünün yaklaşması. Sonuç: Oğuz Kağan’ın ülkeyi oğulları arasında paylaştırması.

Cevapları videolu izlemek ister misin?Ders kitabı cevaplarını sayfa sayfa anlatan YouTube kanalımıza abone ol.
Abone Ol

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 166 Cevapları

Sıra Sizde

2. a) Oğuz Kağan Destanı’ndan seçtiğiniz bir bölümü koşul ve varsayım ifadeleri kullanarak yeniden yazınız.

Cevap: Oğuz Kağan gergedanı yenmeseydi halkı kurtulamazdı. Eğer ordusu güçlü olmasaydı akınlardan zaferle dönemezdi. Oğuz, oğullarına ülkeyi paylaştırmasaydı belki taht kavgaları çıkardı.


b) Seçtiğiniz bölümü ve yazdığınız yazıyı karşılaştırarak koşul ve varsayım ifade eden kelimelerin metne etkisiyle ilgili çıkarımlarınızı açıklayınız.

Cevap: Destandaki anlatım kesin ve olaylara dayalıdır. “Eğer, olsaydı, -sa” gibi ifadeler olaylara bağlılığı ve olasılıkları gösterir, anlatıma düşünsel bir yön katar. Metni daha açıklayıcı, ancak destan havasından uzak yapar.


Aşağıdaki ifadelerin/soruların cevaplarını ilgili boşluklara yazınız.

Cevap:

  • Destanın teması ve insan-doğa ilişkisi: Tema kahramanlık ve devlet kurmadır. Doğadaki canavarlar (gergedan) ve zorluklar insanın mücadelesini gerektirmiş, destanın oluşmasında etkili olmuştur.
  • Konu günümüzde önemini koruyor mu?: Evet, koruyor. Vatan sevgisi, birlik ve liderlik bugün de önemlidir.
  • Temayı destekleyen kavram ve değerler: Cesaret, birlik, adalet, kağan, bayrak, ok, yurt. Bugün vatan sevgisi, dayanışma ve adalet olarak yaşar.
  • Destanın ortaya çıktığı dönem: Göçebe, hayvancılığa ve savaşa dayalı, doğayla iç içe, töreye bağlı bir toplum yaşıyordu.
  • Bugün geniş coğrafyada bilinmesi: Türk boylarının ortak kökenini anlattığı ve milli kimliği taşıdığı için bilinir.
  • Günümüz iletişim araçlarıyla anlatmak: Animasyon film, podcast ve sosyal medya videolarıyla anlatmak isterdim, çünkü gençlere ulaşmanın yoludur.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 167 Cevapları

Sıra Sizde

1. Aşağıdaki tabloda dil ve anlatım özellikleriyle ilgili yargılar verilmiştir. Bu bilgilerden Oğuz Kağan Destanı’yla ilgili olanları onaylama işareti ile işaretleyiniz. Belirlediğiniz özelliklerin karşısına metinden örnekler yazınız.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 167 Cevapları

Cevap:

  • Niteleyici türde kelimeler: ✓ “ulu büyük bir Kağan”, “sayısız orduları”.
  • Kısa ve açık cümleler: ✓ “Oğuz yola çıkarak bayraklarını açtı.”
  • Abartılı ifadeler: ✓ “Dünya devletim ol olsun”, “kırk gün kırk gece”.
  • Ağırlıklı olarak duyulan geçmiş zaman: ✓ “gitti, bildirdi, verdi”.
  • Hareket bildiren kelimeler: ✓ “yola çıktı, savaştı, aştı”.
  • Benzetmeler: ✓ “Alpler olun savaşta, Bozkurt gibi uluyan”.
  • Kişileştirmeler: Yok.
  • Farklı semboller: ✓ gök, güneş, bozkurt, demir kargı.
  • Seslenme ifadeleri: ✓ “Ey benim beğlerimle ilimin ey budunu!”, “Ey! Oğullarım!”
  • Anlam ve şekil bakımından değişim geçiren kelimeler: ✓ “budun” (halk), “kargı” (mızrak), “yarlık” (ferman).
  • Tamamı kurallı cümleler: Hayır, bazı cümleler devriktir.
  • Karşılıklı konuşmalar: ✓ “Dedi: Ey Oğuz Kağan! Sen benim kağanımsın!”
  • Deyimler: ✓ “Başına koydu”, “bel bağlamak”.

2. Oğuz Kağan Destanı’ndan faydalanarak destan türünün dil ve anlatım özellikleri hakkındaki çıkarımlarınızı yazınız.

Cevap: Destanın dili sade ve ahenklidir. Ölçü ve kafiyeyle ezgili söylenmiş, tekrarlar ve kalıp sözler kullanılmıştır. Anlatım olağanüstü, abartılı ve hareketlidir. Kahramanlık niteleyici sıfatlarla yüceltilmiştir. Eski Türkçe sözcükler vardır.


10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 168 Cevapları

Sıra Sizde

1. Tahlil ettiğiniz metinden faydalanarak Oğuz Kağan’ın kişilik özelliklerini boş bırakılan alanlara yazınız.

Cevap: Cesur, güçlü, adil, cömert, bilge, halkını koruyan.


2. Oğuz Kağan Destanı’ndaki kahramanların özelliklerine sahip kişilerle gerçek hayatta karşılaşmanın mümkün olduğunu söyleyebilir misiniz? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Evet, söyleyebilirim. Cesur, adil ve halkı için fedakarlık yapan insanlar günümüzde de vardır. Doktorlar, itfaiyeciler, askerler ve öğretmenler bu özellikleri taşır, ancak olağanüstü güçleri yoktur.


3. Oğuz Kağan’ın yaşadığı topluma yön vermesinde etkili olan kişilik özellikleri nelerdir?

Cevap: Liderlik, adalet, cesaret, bilgelik ve halkını koruması onu toplumun yön vericisi yapmıştır.


4. Saklap adlı kahramanın Oğuz Kağan’a karşı tavrının değişmesinde hangi duygu ve düşünceleri etkili olmuştur?

Cevap: Oğuz Kağan’ın gücünü ve adaletini görmesi, korku, saygı ve ona bağlılık duygusu etkili olmuştur. Başta direnmiş, sonra boyun eğmiştir.


5. Aşağıda görseli verilen motiflerin Oğuz Kağan’ın kişiliğinin oluşmasında etkili olduğunu düşünüyor musunuz? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Cevap: Evet, düşünüyorum. Kurt (bozkurt) güç, önderlik ve milli kimliği; demir ve ocak (demirci) savaş gücünü ve Ergenekon’u; at hareketliliği ve savaşçılığı; ışıklı ağaç doğa ve kutsallığı simgeler. Bunlar kahramanın kişiliğini şekillendiren kültürel unsurlardır.


10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 169 Cevapları

Karşılaştıralım

1. Oğuz Kağan Destanı’nın içeriğine yönelik yaptığınız tahminlerle destanı okuduktan sonra ulaştığınız bilgileri T diyagramında karşılaştırınız.

Cevap:

  • Okuma öncesi tahminlerim: Oğuz Kağan’ın savaşlarını, düşmanlarını yenmesini ve halkını koruyup kağan olmasını anlatacak. Doğaüstü varlıklar da olacak.
  • Okuma sonrası tespitlerim: Tahminlerim büyük ölçüde doğru çıktı. Ayrıca çocuklara isim verme, ordunun akınları ve ülkenin oğullar arasında paylaştırılması gibi ayrıntıları öğrendim.

2. Yaptığınız karşılaştırmayı arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Karşılaştırmamı sınıfta paylaştım, arkadaşlarımın tahminlerinde kurt motifi ve hayvanların rolünün de olduğunu gördüm.


Sıra Sizde

1. Oğuz Kağan Destanı’nın olay örgüsünü aşağıdaki şemada sıralayarak yazınız.

Cevap:

  • 1: Oğuz Kağan’ın doğumu.
  • 2: Oğuz Kağan’ın gergedanı öldürmesi.
  • 3: Oğuz Kağan’ın Türklerin Büyük Kağanı olması.
  • 4: Karluk’a ve Kalaç’a isimlerin verilmesi.
  • 5: Oğuz Kağan’ın Urum Kağan’a karşı akın düzenlemesi.
  • 6: Uruz Beğ’in Oğuz’a bağlanması ve ona hediyeler vermesi.
  • 7: Oğuz Kağan’ın büyük bir şölen vermesi.
  • 8: Oğuz Kağan’ın ülkeyi oğulları arasında paylaştırması.

2. Olayların gelişiminde destandaki motiflerin rolü hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Kurt, ışık ve gök gibi motifler olayları ilerletir, kahramanı yönlendirir ve olağanüstülük katar. Aynı zamanda milletin inançlarını yansıtır.


3. Destandaki olaylar, destanın oluştuğu coğrafyada benzer şekillerde bugün yaşanabilir mi? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Olağanüstü olaylar yaşanmaz, ancak göç, savaş, doğal afetler ve bir liderin etrafında birleşme gibi olaylar bugün de yaşanabilir.


4. Oğuz Kağan Destanı’nın Türk kültürü açısından taşıdığı öneme dair görüşlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Destan Türklerin kökenini, değerlerini ve devlet geleneğini anlatır. Dilimizin ve milli kimliğimizin en eski belgelerindendir. Bu nedenle çok önemlidir.


10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 170 Cevapları

Birlikte Öğrenelim

Oğuz Kağan Destanı ve Hazret-i Ali ile Mağrip’teki Ejderhanın Cengi metninden faydalanarak çalışmayı yapınız. Kitaptaki metni okuyunuz.

Sıradaki konular

Soru sor ya da yorum yaz