6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 137-138-139-140-141-142-143 Cevapları 1. Kitap

6. Sınıf Türkçe Sayfa 137-138-139-140-141-142-143 Cevapları bu yazıda birlikte yer alıyor. Mısır-İspanya-Norveç metni ile ilgili öznel-nesnel cümle, karşılaştırma, ses olayları ve soru sorma stratejisi sorularının tamamını aşağıda sırasıyla bulabilirsiniz.

Mısır-İspanya-Norveç Metni Cevapları Sayfa 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143

Norveç’i öznel ve nesnel cümlelerle anlatıyor, karşılaştırma yapıyor, ünlü daralması ile ünsüz yumuşamasını öğreniyoruz; ardından “Aile Olmak” içeriğini izlerken soru sorma stratejisini adım adım deniyoruz.

6. Sınıf Türkçe Sayfa 137 Cevapları

1. Anlatalım

a. Aşağıdaki cümleleri sınıflandırmak için verilen ölçütlerden birini belirleyiniz.

• Norveç, güzelliğini eşsiz fiyortlarından ve kuzey ışıklarından alıyor.
• Bir İskandinav ülkesi olan Norveç’in başkenti Oslo.

Öznel-Nesnel / Nitel-Nicel

Cevap: Öznel-Nesnel ölçütünü seçtim. İlk cümlede yazarın kendi beğenisi, ikinci cümlede ise herkesin doğrulayabileceği bir bilgi var.

b. Seçtiğiniz ölçüte göre aşağıdaki gemilere ad veriniz ve bu adları sarı etiketlere yazınız. Ardından okuduğunuz metnin “Norveç” bölümünden ölçüte uyan, örnektekine benzer cümleler seçiniz. Seçtiğiniz cümleleri, geminin yelkeninde yazan kelime sayılarına dikkat ederek kendi ifadelerinizle yeniden yazınız.

Cevap: İlk gemiye “Öznel”, ikinci gemiye “Nesnel” adını verdim.

Öznel gemi

• (7) Eşsiz fiyortlar, kuzey ışıkları Norveç’e güzellik katıyor. (örnek)
• (6) Kuzey ışıkları insana rüya gördüğünü düşündürüyor.
• (5) Fiyortların manzarası insanı çok heyecanlandırıyor.
• (4) Norveç somonu çok lezzetli.

Nesnel gemi

• (7) Turizm ve balıkçılık Norveç’in başlıca gelir kaynaklarıdır.
• (6) Norveç bugün de krallık olarak yönetilir.
• (5) Dünyanın en kuzeydeki şehri Tromso’dur.
• (4) Norveç, bir İskandinav ülkesidir. (örnek)

c. Kendinizi bir gezi rehberi olarak düşününüz. Gemilerden birini belirleyiniz ve o geminin temsil ettiği özelliğe uygun biçimde Norveç’i tanıtan bir konuşma yapınız. Norveç’le ilgili aktaracağınız verileri görselleştirmek amacıyla tablo, grafik vb. materyaller hazırlayıp konuşmanızda bunlardan yararlanabilirsiniz.

Cevap: Nesnel gemiyi seçtim. Değerli misafirler, Norveç bir İskandinav ülkesidir ve başkenti Oslo’dur. Ülkede Norveççe konuşulur. Halk geçimini daha çok turizm ve balıkçılıktan sağlar. Dünyanın en kuzeyindeki şehir olan Tromso da bu ülkededir.

6. Sınıf Türkçe Sayfa 138 Cevapları

2. Anlatalım

a. Öğretmeninizin rehberliğinde, tahtaya yazılması için birer ülke adı söyleyiniz.

Cevap: Sınıfça şu ülkeleri söyledik: Türkiye, İspanya, Mısır, Norveç, Hindistan, Meksika, Japonya ve Brezilya.

b. Çok iyi bildiğiniz bir yeri (odanız, okul, park vb.) zihninizde canlandırınız. Bu yeri öteki yerlerden ayıran beş özellik (eşyaların renkleri, yerleri, boyutları vb.) belirleyiniz. Belirlediklerinizi defterinize ayrıntılı biçimde not ediniz.

Cevap: Sınıfımızı gözümün önüne getirdim. Onu başka yerlerden ayıran beş özellik:

• Kapının hemen yanında yeşil bir pano duruyor.
• Tahta beyaz ve duvarın neredeyse tamamını kaplıyor.
• Öğretmen masası pencerenin önünde, üstünde küçük bir saksı var.
• Arka duvarda kahverengi, iki kapaklı bir dolap bulunuyor.
• Benim sıram orta sırada, önden üçüncü.

c. Not ettiğiniz eşyaları tahtadaki ülke isimleriyle zihninizde eşleştiriniz. Sonra ülke isimlerini tahtadan siliniz. Zihninizde kodladığınız ülkeleri sırasıyla kullanarak arkadaşlarınıza bir hikaye anlatınız.

Cevap: Panoyu Türkiye’yle, tahtayı İspanya’yla, saksıyı Mısır’la, dolabı Norveç’le, sıramı Hindistan’la eşleştirdim. Hikayem şöyle: Türkiye’den yola çıkan bir gezgin önce İspanya’ya uçtu. Oradan Mısır’a geçip piramitleri gördü. Sonra Norveç’te kuzey ışıklarını izledi ve yolculuğunu Hindistan’da bitirdi.

ç. Bu etkinlikte hafızada tutma tekniğini kullandınız. Bu teknik günlük yaşamınıza neler katabilir? Tartışınız.

Cevap: Bu teknikle aklımda tutmam gereken şeyleri iyi bildiğim yerlerle eşleştirip daha kolay hatırlarım. Sınava hazırlanırken, telefon numaralarını ezberlerken ve annemin bakkaldan istediklerini unutmamak için işime yarar.

3. Anlatalım

a. Aşağıdaki cümlelerde karşılaştırma işlevi taşıyan söz varlığını ve karşılaştırılan durumları bulunuz.

Cevap:

• “Merhaba”; İspanyolcada “hola (hola)”, Norveç dilinde ise “hallo (hallo)” demektir. → Söz varlığı: ise. Karşılaştırılan: Merhaba kelimesinin İspanyolca ve Norveççe karşılıkları (örnek)
• İspanya’nın hemen hemen her yerinde camilere rastlamak mümkün. → Söz varlığı: hemen hemen her yerinde. Karşılaştırılan: Bir Avrupa ülkesi olan İspanya’da İslam mimarisine ait yapıların ne kadar yaygın olduğu
• İspanya’nın nüfusu, Norveç’in nüfusundan daha fazladır. → Söz varlığı: daha fazladır. Karşılaştırılan: İki ülkenin nüfusu
• La Sagrada Familia adlı yapı, El Hamra Sarayı’na göre daha eskidir. → Söz varlığı: göre daha eskidir. Karşılaştırılan: İki yapının yapılış zamanı
• Nasıl Norveç’te “bunad” giyiliyorsa Mısır’da da “jellabi” giyiliyor. → Söz varlığı: nasıl…sa…da. Karşılaştırılan: Norveç’te ve Mısır’da giyilen geleneksel kıyafetler

b. Okuduğunuz metne dayanarak karşılaştırma işlevli söz varlığı bulunan iki cümleyi aşağıya yazınız ve hangi durumları karşılaştırdığınızı açıklayınız.

Cevap:

• Norveç, Mısır’a göre çok daha soğuk bir ülkedir. → Söz varlığı: göre çok daha soğuk. Bu cümlede Norveç ile Mısır’ın iklimini karşılaştırdım.
• İspanya’da paella ne kadar ünlüyse Norveç’te de somon o kadar ünlüdür. → Söz varlığı: ne kadar…se…o kadar. Bu cümlede iki ülkenin tanınmış yiyeceklerini karşılaştırdım.

6. Sınıf Türkçe Sayfa 139 Cevapları

4. Anlatalım

a. Aşağıdaki kelimeleri, örnekte gösterildiği gibi “-mak, -mek” ekini alacak biçimde yazınız.

• Selamlıyorum: Selamla (mak) (örnek)
• İstiyorum:
• Parlıyordu:

Cevap:

• İstiyorum → iste (mek)
• Parlıyordu → parla (mak)

b. Bulduğunuz kelimeler “-yor” ekini aldığında nasıl bir ses değişimi meydana geliyor? Açıklayınız.

Cevap: Bu kelimelerin sonunda “a” ya da “e” geniş ünlüsü var. “-yor” eki eklenince bu geniş ünlü daralıp “ı” veya “i” oluyor:

• selamla- → selamlıyor (“a” sesi “ı” oldu)
• iste- → istiyor (“e” sesi “i” oldu)
• parla- → parlıyor (“a” sesi “ı” oldu)

c. Buna göre aşağıdaki tanım cümlesindeki boşlukları yay ayraç içindeki ifadelerle doldurunuz.

(“-a, -e”, “-yor”, dar, ünlü, ünsüz)

Cevap: Geniş ünlüler “-a, -e” ile biten Türkçe kelimelere “-yor” eki geldiğinde kelimelerin son harfleri dar ünlülere (ı, i, u, ü) dönüşür, bu olaya ünlü daralması denir.

ç. Aşağıdaki cümleyi inceleyiniz. Altı çizili kelimenin kökü nedir? Bulup söyleyiniz.

Peki, Mısırlılar neden bu kadar büyük piramitler yapmış diye düşünüyor insan.

Cevap: Altı çizili “diye” kelimesi “de-” fiil kökünden gelir.

d. Bu kelimede görülen ses olayı hangisidir? Aşağıdaki altı çizili örneklere bakarak açıklayınız.

• Bugün humus yiyelim.
• Norveç için diyecek söz çok.
• Flamenko dansçıları niye kırmızı siyah giyinir?

Cevap: Ünlü daralması görülür. “Ye-” yiyelim, “de-” diyecek, “ne” de niye olurken sondaki “e” sesi daralıp “i” olmuştur. “Diye” kelimesinde de aynı şekilde “de-” kökündeki “e”, “i”ye dönmüştür.

e. “Bekle-, temizle-, kutla-, ye-” kelimelerinin her birini, ünlü daralmasına örnek oluşturacak biçimde bir cümlede kullanınız.

Cevap:

• Kardeşim servisi kapının önünde bekliyor. (bekle- → bekliyor: “e” sesi “i” oldu)
• Babam her pazar arabasını temizliyor. (temizle- → temizliyor: “e” sesi “i” oldu)
• Bütün sınıf bugün öğretmenimizin doğum gününü kutluyor. (kutla- → kutluyor: “a” sesi “u” oldu)
• Kedimiz mamasını iştahla yiyor. (ye- → yiyor: “e” sesi “i” oldu)

6. Sınıf Türkçe Sayfa 140 Cevapları

5. Anlatalım

a. Aşağıdaki cümlelerde iki nokta (:) işaretinin nasıl kullanıldığını inceleyiniz.

• Norveç’in eşsiz fiyortlarından en ünlüleri: Nordonfiyort ve Hardangerfiyort.
• Paella: Tavuk ve balık etinden yapılan içindeki safran nedeniyle sarı renkli olan bir pilav türüdür.
• Ayşe: Merhaba! Mina: Selamün Aleyküm! Sofia: Hola!

b. Yan taraftaki tabloda satırlar ve sütunlar numaralandırılmıştır. Bu tabloyu inceleyiniz ve yay ayraç içindeki örnek değerin hangi harfe karşılık geldiğine dikkat ediniz.

(2,8) = E

c. Aşağıda yay ayraç içinde verilen değerlerin harf karşılıklarını, etkinliğin “b” maddesindeki tablodan yararlanarak bulunuz. Ortaya çıkan kelimeleri ilgili yerlere yazınız ve yanlarındaki işlev ifadelerini tamamlayınız.

Cevap: Harfleri birleştirince sırasıyla şu kelimeler çıkıyor:

• AÇIKLAMA → Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
• KONUŞMA → Karşılıklı konuşma sırasında, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
• ÖRNEK → Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.

ç. Bulduğunuz işlevlerin, etkinliğin “a” maddesindeki cümlelerden hangisine ait olduğunu belirleyiniz. İlgili yüz ifadesini cümlelerin başındaki sarı dairelere çiziniz.

Cevap:

• Norveç’in eşsiz fiyortlarından en ünlüleri: Nordonfiyort ve Hardangerfiyort. → Örnek işlevi
• Paella: Tavuk ve balık etinden yapılan içindeki safran nedeniyle sarı renkli olan bir pilav türüdür. → Açıklama işlevi
• Ayşe: Merhaba! Mina: Selamün Aleyküm! Sofia: Hola! → Konuşma işlevi

6. Sınıf Türkçe Sayfa 141 Cevapları

Tıklayalım: Yandaki karekodu okutunuz ve “Kelebeğin Yolculuğu” adlı içeriği açınız.

6. Anlatalım

a. Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili kelimelerde hangi ses değişmiştir? Belirleyip söyleyiniz.

• Bangladeş’te hava sıcaklığı yıl boyunca sıfırın altına hiç düşmez.
• Hint müziği çeşitlilik açısından oldukça zengindir.

Cevap: İki kelimede de “k” sesi “ğ” sesine dönmüş, yani ünsüz yumuşaması olmuştur.

• sıcaklığı: “sıcaklık” kelimesinin sonundaki “k”, ek gelince “ğ” olmuştur.
• müziği: “müzik” kelimesinin sonundaki “k”, ek gelince “ğ” olmuştur.

b. “Kitap, geçit, ağaç” kelimelerine, son harflerinde ses değişimine yol açacak ekler getiriniz ve bu kelimeleri cümle içinde kullanınız.

Cevap:

• Kütüphaneden aldığım kitabı bir günde bitirdim. (kitap → kitabı: “p” sesi “b” oldu)
• Okulun önündeki yaya geçidinden karşıya geçtik. (geçit → geçidi: “t” sesi “d” oldu)
• Dedem bahçedeki erik ağacını budadı. (ağaç → ağacı: “ç” sesi “c” oldu)

c. Etkinlikte öğrendiklerinize dayanarak aşağıdaki şablondaki boşlukları yay ayraç içindeki ifadelerle doldurunuz.

(b, ünlü, ünsüz, ç, k, d, ses)

Cevap: Şablonu şöyle doldurdum: p, ç, t, k ile biten kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldığında b, c, d, ğ‘ye dönüşür. Buna ünsüz yumuşaması denir.

Görevimizi Bilelim!

Kütüphaneler, güvenilir genel ağ adresleri, öğretmenleriniz ve konu hakkında bilgisi olan büyükleriniz vb. kaynaklardan hangilerine ulaşabileceğinizi belirleyiniz. Farklı kültürlerin oyunlarını anlatan metinler bulmak için bu kaynaklardan yararlanarak bir araştırma yapınız. Araştırırken aşağıdaki sorular size yol gösterebilir.

Araştırma sırasında gerekli gördüğünüz yerleri defterinize not ediniz. Ulaştığınız kaynaklardaki bilgiyi yeterli bulmazsanız araştırmanıza başka kaynaklar da ekleyebilirsiniz.

• Farklı ülkelerdeki çocukların oynadığı nesneler nelerdir?

Cevap: Çocukların neyle oynadığı, yaşadıkları yerin kültürüne ve imkanlarına bağlıdır. Bizim ülkemizde misket, ip ve top çok kullanılır. Afrika’da ise çocuklar taş, sopa gibi doğadan buldukları şeylerle oyun kurar.

• Başka kültürlerle ortak olan oyunlarımız var mı?

Cevap: Evet, var. Mendil kapmaca İran’da ve Arap ülkelerinde, ip atlama Meksika ile Çin’de, saklambaç ise Japonya, Almanya ve ABD gibi ülkelerde de oynanıyor.

• Oyunlar ile ülkelerin kültürleri arasındaki bağ nasıldır?

Cevap: Her oyun, doğduğu kültürden izler taşır. Oyun sırasında söylenen tekerleme ve şarkılara, giyilen kıyafetlere bakınca o ülkenin kültürünü tanıyabiliriz.

6. Sınıf Türkçe Sayfa 142 Cevapları

Birlikte Uygulayalım!

Öğretmenimiz “Aile Olmak” adlı içeriğin ilk bölümünü bize izletecek ve bu sırada soru sorma stratejisini nasıl kullanacağımızı gösterecek. Sorularını söylerken neden öyle düşündüğünü, neyi merak ettiğini yüksek sesle anlatacak. Bu sayede bize de yol göstermiş olacak. İzlerken aşağıdaki noktalara dikkat edelim.

Başlıkta ve görsellerde hangi ipuçlarını yakaladı?

Cevap: Görsellerde Afrika’da yaşayan bir çocuk ile upuzun bir yol dikkatini çekti. Buradan, içeriğin bir çocuğun hayatını ve hayallerini anlatacağı sonucuna vardı.

Bu ipuçlarından yola çıkarak içeriğin konusuyla ilgili hangi soruları sordu?

Cevap: Başlık ve görsellerden yola çıkıp merak uyandıran şu soruları sordu:

• Bu çocuk nereye gidiyor?
• Niçin bu kadar hızlı koşuyor?
• Varmak istediği yer neresi?
• Hayali ne, neyi başarmak istiyor?

İçeriği izlerken belli yerlerde durduğunda içerikle ilgili hangi soruları sordu?

Cevap: İzlerken merak ettiği yerlerde durup şunları sordu:

• Uzi Adası’nı bu kadar ilginç yapan ne?
• Çocuk neden doktor olmayı hayal ediyor?
• Bu adada bir gün nasıl geçiyor?

Sorduğu soruların cevaplarını içeriği izlerken nasıl aradı?

Cevap: İçeriği büyük bir dikkatle izledi. Anlatıcının söylediklerini, çocuğun kendi anlattıklarını ve görüntülerdeki küçük ayrıntıları kaçırmamaya çalışarak cevapları buldu.

Soru sorarken içerikteki hangi bilgilerden yararlandı?

Cevap: Çocuğun gün içinde yaşadıklarından, Uzi Adası’nın özelliklerinden ve çocuğun doktor olma isteğinden yararlandı.

Sorduğu soruların cevaplarını merak etme sebebini nasıl açıkladı?

Cevap: Zor koşullarda yaşayan çocukların nasıl olup da büyük hayaller kurduğunu ve bu hayaller için neler yaptığını öğrenmek istediğini söyledi.

Sorularına cevap alıp almadığını nasıl kontrol etti?

Cevap: İçerik bitince anlatılanları en başta sorduğu sorularla karşılaştırdı. Böylece sorularının çoğunun cevaplandığını gördü.

6. Sınıf Türkçe Sayfa 143 Cevapları

Öğretmenimizin rehberliğinde 4-6 kişilik gruplara ayrılalım, karekodu okutalım ve içeriğin ikinci bölümünü izleyelim.

1. Dinlemeye/izlemeye başlamadan önce içerikle ilgili sorularımızı grup arkadaşlarımıza söyleyelim.

Cevap:

• Amani okul yoluna neden bu kadar erken çıkıyor?
• Uzi Adası’nda okula ulaşmayı zorlaştıran ne?
• Amani en çok neyi hayal ediyor?
• Yaşadığı zorluklar başarısını nasıl etkiliyor?

2. Ortak bir karara vardığımızda kararlarımızı çalışma kağıdımıza yazalım.

Cevap: Grupça, Amani’nin hikayesinin azmi, kararlılığı ve okuma sevgisini anlattığına karar verdik. Sorularımızı da bu konular etrafında toplamayı kararlaştırıp kağıdımıza yazdık.

3. Dinlerken/izlerken içeriğin devamıyla ilgili yeni sorularımızı tartışalım.

Cevap:

• Amani bu kadar uzun yolu her gün nasıl koşabiliyor?
• Ailesi ona hangi yollarla destek oluyor?
• Öğretmeni onun bu azminin farkında mı?
• Bu kadar çaba Amani’ye ileride ne kazandıracak?

4. Çalışma sırasında gerek duyduğumuzda öğretmenimizden yardım isteyelim. Öğretmenimiz bir eksik görürse uyarılarına kulak verelim.

Cevap: Öğretmenimiz bazı sorularımızın fazla genel olduğunu söyledi. Biz de onun uyarılarına uyarak bu soruları daha açık ve somut hale getirdik.

Şimdi öğretmenimizin rehberliğinde 2-3 kişilik gruplara ayrılalım, karekodu okutalım ve içeriğin son bölümünü izleyelim. Öğretmenimiz yalnızca ihtiyaç duyduğumuzda bize yardım edecek.

1. Önceki etkinliklerdeki adımları takip ederek stratejimizi uygulayalım.

2. Soru sorma stratejisini kullanırken grup arkadaşlarımızla konuşalım, tartışalım.

3. Ulaştığımız sonuçları çalışma kağıdımıza yazalım.

Cevap:

• Amani neden hem okuyor hem çalışıyor?
• Annesi ondan niçin yardım istiyor?
• Ailedeki herkes birbirine neden destek olmalı?

Sonuç: Amani’nin hikayesinden, sevgi ve dayanışma olunca bir ailenin zorlukların üstesinden gelebildiğini anladık.

Tebrikler! Soru sorma stratejisini nasıl kullanacağımızı artık biliyoruz. Şimdi “Çocuklar Neredeyse Okulları Oradadır” içeriğini izlerken bu stratejiyi tek başımıza uygulayalım.

1. Dinlerken/izlerken sorularımızı ve bu soruların cevaplarını neden merak ettiğimizi not edelim. Dinleme/izleme bitince sorularımızın cevaplarını ve merak etme gerekçelerimizi defterimize yazalım.

Unutmayın, bu stratejilerden okuma metinlerinde de yararlanabiliriz!

Cevap: İçeriği izlerken şu soruları not aldım:

• Çocuklar bunca zorluğa rağmen okula gitmekten neden vazgeçmiyor?
• Okumak onlar için neden bu kadar değerli?

Bu soruları, eğitimin bir çocuğun hayatını nasıl değiştirdiğini merak ettiğim için sordum. İzleyince çocukların nerede yaşarlarsa yaşasınlar okumak için uğraştıklarını ve hayallerine eğitimle ulaşacaklarını anladım.