7. Sınıf Türkçe Millî Mücadele Sergisi Kahraman Çocuklar Konu Anlatımı Sayfa 95-101
Güncelleme: 9 dk okuma 0 yorum
7. Sınıf Türkçe Millî Mücadele Sergisi Kahraman Çocuklar Konu Anlatımı yazısında, ders kitabının 95-101. sayfalarında öğrendiğimiz bilgileri sade bir dille özetledik. Not alarak izleme, bağlamdan kelime anlamı, yazı-müzik-görüntü ilişkisi, iki içeriği karşılaştırma, sekiz ikna tekniği, medya metnini değerlendirme, bilgilendirici konuşma ve mesaja cevap yazma aşağıda örneklerle anlatılıyor.
Millî Mücadele Sergisi Kahraman Çocuklar Konu Anlatımı Sayfa 95-96-97-98-99-100-101 1. Kitap
“Bir Hilal Uğruna” temasının bu dinleme/izleme metninde, Millî Mücadele yıllarında cepheye giden ya da cephane üreten çocukların hikâyelerini izliyoruz. İçerik ve etkinliklerle izleme, anlam, konuşma ve yazma konusunda sekiz temel bilgi öğreniyoruz.

1. Not Alarak İzleme ve Tahmin Yürütme
Not alarak izleme, bir içeriği izlerken önemli bilgileri, adları, tarihleri ve anahtar kelimeleri kısa notlar hâlinde yazmaktır. Notlar, izlediklerimizi hatırlamamızı ve etkinlikleri cevaplamamızı kolaylaştırır.

- İzlemeden önce: Başlığa ve görsele bakarak içerik hakkında tahmin yürüt, tahminini gerekçesiyle yaz.
- İzlerken: Anahtar kelimeleri not et: vatan, çocuk, kahraman, cephe, cephane, birlik gibi.
- İzledikten sonra: Tahminin tuttu mu, kontrol et. Gerekçen sağlam ipuçlarına dayanıyorsa tahminin büyük ölçüde doğru çıkar.
Etkinliklerde yazı, müzik ve görüntüler de sorulduğu için yalnızca söylenenleri değil, ekrandaki yazıları ve fotoğrafları da not etmek iyi bir stratejidir. Gerekirse stratejimizi izlerken değiştirebiliriz.
2. Kelimenin Bağlamdaki ve Sözlükteki Anlamı
Bir kelimenin içerikte kazandığı anlam bağlamdaki anlamıdır. Önce bu anlamı buluruz, sonra kelimenin sözlük anlamını ve varsa eş ya da zıt anlamlısını not ederiz.

- mücadele: Bir amaca ulaşmak için verilen uğraş. Eş anlamlısı: savaşım.
- meydan muharebesi: İki ordunun açık arazide karşılaştığı büyük savaş. Eş anlamlısı: meydan savaşı.
- siper: Ateşten korunmak için kazılan çukur ya da yapılan engel.
- imalat: Ham maddeyi işleyerek mal üretme. Eş anlamlısı: üretim, yapım.
- dirlik: Huzur ve uyum içinde yaşama. Eş anlamlısı: huzur; zıt anlamlısı: dirliksizlik.
Bu kelimeler arasında da anlam ilişkisi vardır: mücadele, meydan muharebesi, cephe, siper savaşı; sahip çıkma ve dirlik ise dayanışmayı anlatır.
3. Yazı, Müzik ve Görüntünün İşlevi
Videolarda anlam; yazı, konuşma sesi, müzik ve görüntü bir araya gelerek oluşur. Kitapta bu ögelerin üç işlevini görüyoruz.

- Eş anlam oluşturma: İki öge aynı şeyi söyler. İçeriğin ilk bölümünde ses, ekranda beliren yazıları aynen okur.
- Anlamı destekleme: Bir öge, ötekinin anlamını güçlendirir. Çocukların tanıtıldığı bölümlerde anlatılanları dönemin eski fotoğrafları destekler.
- Tek başına anlam oluşturma: Öge başka bir şeye ihtiyaç duymadan anlamı kendisi verir. Örneğin sessiz bir sahnede yalnızca ekrandaki yazı bilgi verir.
İçeriği hazırlayanlar her çocuğun adını ekrana yazmış, hikâyesini onun ağzından anlatmış ve ağır, duygulu bir müzikle bütün bölümleri birbirine bağlamıştır.
4. İki İçeriği Karşılaştırma
İki içeriği karşılaştırırken içerik (neyi anlattığı) ve kullanılan dil (nasıl anlattığı) yönünden benzer ve farklı yönlerini listeleriz. Kitapta “Kahraman Çocuklar” ile “Sakarya Zaferi” videolarını karşılaştırıyoruz.

- Benzerlikler: İkisi de Millî Mücadele’yi anlatır; dönemin siyah beyaz görüntüleri, müzik ve konuşma sesi birlikte kullanılır.
- Farklılıklar: “Sakarya Zaferi” tek bir savaşı tarih ve sayılarla, nesnel bir dille anlatır. “Kahraman Çocuklar” çocukların hayatını onların ağzından, duygulu ve şiirsel bir dille anlatır.
Sonuç: Aynı dönemi işleyen iki içeriğin amacı farklıdır. Biri bilgi vermek, öteki duygulandırmak için hazırlanmıştır; bu yüzden dilleri de farklıdır.
5. İkna Etme Teknikleri
Kitapta şehir halkını Millî Mücadele’ye destek olmaya çağıran bir konuşma metni inceliyoruz. Konuşmacı, dinleyicileri etkilemek için farklı ikna tekniklerine başvurur. Kitap sekiz tekniği şöyle tanımlar:

- Karşılıkta bulunma: İnsanlar kendilerine yapılan iyiliğe aynı şekilde karşılık verme eğilimindedir; iyilik yapan birinin sözlerine daha kolay ikna olur.
- Tutarlılık: İnsanlar zaman içinde değişmeyen düşünce, söz ve davranışlara güven duyar. Bu değişmezliği vurgulamak tutarlılıktır.
- Toplumsal kanıt: İnsanlar çoğunluğa uygun davranma eğilimindedir. İkna etmek için başkalarının yaygın davranışını öne sürmektir.
- Sevgi (hoşlanma): İnsanlar sevdikleri kişilerden gelen istekleri daha çabuk kabul eder.

- Otorite: Alanında uzman, güvenilir ve bilgili kişilerin sözlerine daha kolay inanılır. İkna etmek için önce bilgiyi ve uzmanlığı göstermektir.
- Kıtlık: Bir şeyin miktar, zaman ya da seçenek bakımından sınırlı olması ona ilgiyi artırır. Bu azlığı vurgulamak kıtlık tekniğidir.
- Karşıtlık: Olumlunun değeri, olumsuzla yan yana gelince daha iyi anlaşılır. Zıtlıkları kullanmak karşıtlıktır.
- Uzlaşma: İnsanlar uyumlu, sorun çıkarmayan ve çözüm üreten kişilere güvenir. Uyumlu, çözüm odaklı olduğunu göstermek uzlaşmadır.
Konuşmadan örnekler: Anadolu’nun dört bir yanındaki insanların cephelere koştuğunu söylemek toplumsal kanıt, ömrünün cephelerde geçtiğini belirtmek otorite, zamanın dar olduğunu vurgulamak kıtlık, esaretin utancı ile bağımsızlığın onurunu yan yana koymak karşıtlık tekniğidir. Birden çok tekniği bir arada kullanmak, konuşmanın hem akla hem duyguya seslenmesini sağlar.
6. Medya Metnini Ölçütlere Göre Değerlendirme
Medya metni, internet sitesi, broşür, video gibi araçlarla geniş kitlelere ulaşan metindir. Tarihî bir yeri tanıtan bir medya metnini değerlendirmek için önce içerik ve görsel tasarım ölçütleri belirleriz.

- İçerik: Bilgiler doğru, güncel ve yeterince ayrıntılı olmalı; yerin tarihteki önemi açıkça anlatılmalı.
- Görsel tasarım: Fotoğraf ve haritalar yeri gerçekçi göstermeli; yazılar ve renkler kolay okunmalı; görseller içeriği desteklemeli.
Sonra “Tarih, Kültür ve Doğanın İç İçe Olduğu Bir Kent: Çanakkale” metnini bu ölçütlerle karşılaştırır, metnin hazırlanma amacına (çocuklara Çanakkale’yi tanıtmak) uygun olup olmadığına dair bir yargıya varırız.
7. Bilgilendirici Konuşma Yapma
Atatürk’ü fotoğraflarla tanıtan bir genel ağ sayfasının editörü olduğumuzu düşünerek arkadaşlarımıza bilgi veren bir konuşma yaparız. Konuşmayı hazırladığımız sunuyla destekleriz.

- Önce seçtiğin sınıflandırma ölçütünü ve yaptığın sınıflandırmayı açıkla.
- Ardından seçtiğin fotoğrafları ve bunların neden en doğru fotoğraflar olduğunu anlat.
- Sayfanın ziyaretçiler üzerinde bırakmasını umduğun etkiyle konuşmanı bitir.
- Uygun selam ve hitap ifadeleriyle başla ve bitir; arkadaşlarının sorularına uygun zamanda izin verip cevapla.
8. Anlık Mesaja Cevap Yazma
Kitapta arkadaşımız Elif, okul dergisindeki yazı dizisi için bize anlık mesajlaşma uygulamasından bir soru sorar: Onca zorluğa rağmen bağımsızlık mücadelesi nasıl kazanıldı? Bu mesaja uygun bir cevap yazarız.

- Cevabını arkadaşının anlayacağı biçimde ve sorduğu konu çerçevesinde yaz.
- Hangi bilgileri ve gerekçeleri kullanacağına önceden karar ver.
- Konuya ilişkin kişisel yorum ve değerlendirmelerini de yansıt.
- Kısa bir mesaj olsa da yazım kurallarına uy, noktalama işaretlerini işlevine uygun kullan.
Örneğin cevapta milletin tek yürek olması, Atatürk’ün milletine güvenip sabırla plan yapması gibi gerekçeler verilebilir ve kendi görüşümüz eklenebilir.
Kısa Tekrar

- Not alarak izleme: Önemli bilgi ve anahtar kelimeleri kısa notlarla yaz; tahminini gerekçesiyle kur.
- Bağlam: Kelimenin içerikteki anlamı; sözlük anlamı, eş ve zıt anlamlısıyla birlikte not edilir.
- Yazı-ses-görüntü: Eş anlam oluşturma, anlamı destekleme, tek başına anlam oluşturma.
- Karşılaştırma: İçerik ve dil yönünden benzerlik ve farklılık.
- İkna teknikleri: Karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi, otorite, kıtlık, karşıtlık, uzlaşma.
- Medya metni: İçerik ve görsel tasarım ölçütleriyle değerlendirilir.
- Mesaja cevap: Konu çerçevesinde, gerekçeli, yorumlu ve kurallara uygun.
Konu Tekrar Soruları
1. “Kampanya yalnızca bu hafta sonu geçerli, stoklar tükenmeden acele edin!” cümlesinde hangi ikna tekniği kullanılmıştır?
Cevap: Kıtlık tekniği. Zamanın ve ürün miktarının sınırlı olduğu vurgulanmıştır.
2. “Sınıftaki herkes bu kitabı okudu, sen de mutlaka oku.” cümlesinde hangi ikna tekniği vardır?
Cevap: Toplumsal kanıt. Çoğunluğun davranışı öne sürülerek ikna edilmeye çalışılmıştır.
3. Bir videoda ekrandaki yazı, aynı anda seslendiriliyorsa yazı ile ses hangi işlevi görür?
Cevap: Eş anlam oluşturma işlevi görür; ikisi de aynı şeyi söyler.
4. Tarihî bir yeri tanıtan medya metnini hangi iki yönden değerlendiririz?
Cevap: İçerik ve görsel tasarım yönünden değerlendiririz.
Soru sor ya da yorum yaz