9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 152-153-154-155-159 Cevapları

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 152-153-154-155-159 Cevapları bu yazıda birlikte yer alıyor. Anlamın Yapı Taşları teması ve Eskici metni ile ilgili kütüphane seçimi, yapı unsurları, mozaik incelemesi, tahmin tablosu ve anlamsal çağrışım haritası sorularının tamamını aşağıda sırasıyla bulabilirsiniz.

Eskici Metni Cevapları Sayfa 152, 153, 154, 155, 159

Temaya kütüphane seçimiyle giriyor, edebi metnin yapı unsurlarını tartışıyor, Eskici hikayesi için tahminler yürütüyor ve durgun, sapa, neşe kelimelerinin çağrışımlarını haritaya yerleştiriyoruz.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 152 Cevapları

Temaya Başlarken

Gününüzü yukarıda bir görseli verilen ve Avrupa’nın sayılı kütüphane yerleşkelerinden biri olan Rami Kütüphanesinin gezi yazısı, hikaye ve şiir türlerinde eserlerin olduğu bölümünde geçireceğinizi hayal ediniz. Kütüphane görevlisi, belirtilen bu üç alandan birer kitabı ödünç alabileceğinizi söyledi.

a) Bu kütüphaneden aşağıdaki tabloda yer alan hangi kitapları ödünç almak isterdiniz? İşaretleyiniz.

Cevap:

• Hikaye: Son Kuşlar (Sait Faik Abasıyanık)
• Şiir: Otuz Beş Yaş (Cahit Sıtkı Tarancı)
• Gezi: Frankfurt Seyahatnamesi (Ahmet Haşim)

b) Bu kitapları seçmenizde neler etkili oldu? Gerekçeleriyle söyleyiniz.

Cevap: Kitapların adları ve yazarları etkili oldu. “Otuz Beş Yaş” hayatı sorgulayan bir şiiri çağrıştırdı, “Frankfurt Seyahatnamesi”nde ise bir şairin yabancı bir şehri nasıl gördüğünü merak ettim.

c) Okumaya hangi tür kitaptan başlamayı isterdiniz? Gerekçeleriyle söyleyiniz.

Cevap: Hikaye kitabından başlardım. Hikayeler kısa olduğu için bir oturuşta bitirilir ve olay örgüsü okuru hemen içine çeker.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 153 Cevapları

Konuya Başlarken

Aşağıdaki çalışmayı aşamaları takip ederek yapınız.

a) Öğretmeninizin rehberliğinde beşer kişilik takımlar oluşturunuz.

Cevap: Beşer kişilik takımlar kurduk; takımımızda bir sözcü ve bir yazıcı seçtik.

b) Sözün İnceliği ve Anlam Arayışı temalarında öğrendiklerinizle bu temada öğreneceğiniz dil, anlam ve yapı unsurları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu unsurları takım olarak inceleyiniz.

Cevap: Ölçü, kafiye, redif, kafiye düzeni ve imge şiirle; olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan, anlatıcı ve bakış açısı hikayeyle ilgilidir. Tema, konu ve ileti iki türde de bulunur.

c) Bir şair veya hikaye yazarı olsaydınız verilen dil, anlam ve yapı unsurlarından hangilerini kullanırdınız? Takım arkadaşlarınızla tartışınız, tartışma sonunda belirlediğiniz unsurları yazınız.

Cevap:

• Şair olsaydım ölçü, kafiye, kafiye düzeni, redif, imge, çağrışım, ana duygu, tema ve edebi dil kullanırdım.
• Yazar olsaydım konu, olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan, anlatıcı, bakış açısı, çatışma, kurmaca, günlük dil, açık ve örtük ileti kullanırdım.

ç) Hikaye ve şiirde kullanılan dil, anlam ve yapı unsurlarına verdiğiniz cevaplardan hareketle düşünce farklılıklarınızı tartışınız.

Cevap: En çok imgede ayrıştık. Bazı arkadaşlarım imgeyi yalnız şiire ait saydı; ben hikayede de betimlemelerle imge kurulabileceğini savundum.

d) Hikaye ve şiirde belirlediğiniz dil, anlam ve yapı unsurlarının kullanılma gerekçelerini yazınız.

Cevap: Şiirde ölçü, kafiye ve redif ahengi sağlar; imge ve çağrışım ana duyguyu canlandırır. Hikaye olay anlattığı için olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman ve mekan gerekir. Anlatıcı ve bakış açısı olayların kimin gözünden aktarılacağını belirler, çatışma ise merak uyandırır.

e) Yazdıklarınızı diğer takımlarda yer alan arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Sözcümüz yazdıklarımızı okudu. Diğer takımlar da şiirde ahenk unsurlarını, hikayede olay örgüsünü öne çıkarmıştı.

f) Paylaşımlarınız sonucunda metinde yapı kavramının ne olduğu ve neler içerdiğine yönelik görüşlerinizi tahtaya yazınız. Öğretmeninizin rehberliğinde yazdığınız bilgileri değerlendiriniz ve yapı kavramına yönelik doğru tahmin ettiğiniz madde sayısı kadar parmağınızı kaldırınız.

Cevap:

• Yapı, metni oluşturan unsurların bir araya gelmesiyle oluşan bütündür.
• Hikayede yapı; olay örgüsü, kişiler, zaman ve mekandan oluşur.
• Şiirde yapı; nazım birimi, ölçü, kafiye ve rediften oluşur.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 154 Cevapları

Okuma Öncesi

1. a) Görseldeki mozaiği inceleyiniz.

Cevap: Mozaikte başı süslü, küpeli, kanatlı bir kadın figürü ve yanlarında harfler var. Görüntü küçük renkli taşların yan yana dizilmesiyle oluşmuş.

b) Mozaiği oluşturan yapı unsurlarını söyleyiniz.

Cevap: Küçük renkli taşlar, renkler, kadın figürü, kanatlar, harfler ve kenardaki çerçeve şeridi.

c) Sizce birleşerek mozaiği oluşturan yapı unsurları gibi edebi eserleri oluşturan yapı unsurları da var mıdır? Düşüncelerinizi gerekçeleriyle söyleyiniz.

Cevap: Evet. Taşlar birleşip mozaiği oluşturduğu gibi olay, kişi, zaman, mekan ya da dize, ölçü ve kafiye de birleşerek hikayeyi veya şiiri oluşturur.

2. Aşağıdaki tabloda yer alan terimlerden hangileri hikaye türü ile ilişkili olabilir? Tablodan seçerek örnekteki gibi işaretleyiniz.

Cevap: Serim, düğüm, çözüm, giriş, gelişme, sonuç, olay örgüsü, şahıs kadrosu, zaman, mekan, bakış açısı (kitapta örnek olarak verilmiştir), anlatıcı ve kahraman işaretlenir.

3. Eskici adlı hikayeyi okuyacaksınız. Hikayeyi okumaya başlamadan önce aşağıdaki çalışmayı yapınız.

a) Sizce empatik okuma nedir?

Cevap: Okurun kendini kahramanın yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışarak okumasıdır.

b) Düşüncelerinizi önce sıra arkadaşınızla sonra da sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız. Düşüncelerinizi paylaşırken nezaket kurallarına uyunuz.

Cevap: Düşüncelerimi önce sıra arkadaşımla, sonra sınıfla paylaştım. Söz almadan konuşmadım, arkadaşlarımı sonuna kadar dinledim.

4. Mehmet Kaplan’ın “Güzel hikayelerin hemen hepsinde bilinmeyen bir gerçeğin ifadesi vardır.” sözünden hareketle hikayelerin neleri konu edinebileceğini sınıfta tartışınız. Ulaştığınız ortak sonuçları yazınız.

Cevap: Hikayeler yalnızlık, özlem, gurbet, yoksulluk, aile ve toplumsal değişim gibi konuları işleyebilir. Hikaye, gündelik hayatta fark etmediğimiz bir duyguyu öne çıkararak bize bilmediğimiz bir gerçeği gösterir.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 155 Cevapları

5. a) Okuyacağınız hikayenin başlığından ve görselinden hareketle hikayenin içeriği hakkındaki tahminlerinizi yazınız.

Cevap: Tahminim: Ayakkabı tamir eden yaşlı bir eskiciyle onu izleyen yalnız, üzgün bir çocuk arasında yakınlık kurulur.

b) Hikayeyi okuduktan sonra hikayenin içeriği hakkındaki bölümü doldurunuz. Tahminlerinizin hikayenin içeriğiyle örtüşen yönlerini söyleyiniz.

Cevap: Hikayenin İçeriği: Yetim Hasan, dilini bilmediği Arap diyarındaki halasının yanına gönderilip aylarca susar. Türk eskiciyle ana diliyle konuşur; eskici gidince ikisi de ağlar.

Eskiciyle yalnız bir çocuğun yakınlaşması tahminimle örtüştü.

Okuma Sırası

Okuyacağınız Eskici adlı hikayeyi, kendinizi hikaye kahramanı Hasan’ın yerine koyarak okuyunuz. Kitaptaki metni okuyunuz.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 159 Cevapları

Okuma Sonrası

Söz Varlığımız

Verilen anlamsal çağrışım haritasından hareketle istenen çalışmaları yapınız.

a) Aşağıda verilen durgun, sapa ve neşe kelimelerinin size çağrıştırdığı farklı kelimeleri örnekteki gibi ilgili yerlere yazınız.

Cevap:

• durgun: sakin (örnek), hareketsiz, suskun, sessiz, göl, dalgın
• sapa: uzak (örnek), ıssız, tenha, ücra, kasaba, yalnızlık
• neşe: sevinç (örnek), kahkaha, mutluluk, coşku, bayram, şarkı

b) Anlamsal çağrışım haritasına yazdığınız kelimeleri gözden geçiriniz. Durgun, sapa ve neşe kelimelerinin yakın, zıt ve eş anlamlılarını aşağıdaki tabloya yazınız.

Cevap:

• durgun: yakın: sakin, zıt: hareketli, eş: hareketsiz
• sapa: yakın: ıssız, zıt: işlek, eş: ücra
• neşe: yakın: coşku, zıt: keder, eş: sevinç

c) Kelimelerin sunduğu anlam çeşitliliği hakkındaki görüşlerinizi söyleyiniz.

Cevap: Bir kelime zihnimizde pek çok kelimeyi çağırır. Yakın, zıt ve eş anlamlılar sayesinde aynı düşünceyi farklı tonlarda anlatır, söz varlığımızı zenginleştiririz.