12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 62-63-64-65-66-67-68 Cevapları

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 62-63-64-65-66-67-68 Cevapları bu yazıda birlikte yer alıyor. Pusula/sız, Yola Çıkış ve Seçkin Göz küçürek hikayelerinin tema, anlatım ve dil bilgisi sorularının cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz.

Pusula/sız, Yola Çıkış ve Seçkin Göz Cevapları Sayfa 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68

Küçürek hikayelerin temasını, çatışmasını ve anlatıcısını belirliyor, az sözle çok şey anlatan yapılarını yorumluyor, noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını ve deyim anlamlarını inceliyoruz.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 62 Cevapları

Hazırlık

1. Divan edebiyatındaki tek dizelik azade mısralara benzeyen bu tek satırlık küçürek hikâyede ifade edilmek isteneni açıklayınız.

Cevap: Sevilmediğini öğrenmek acıdır ama bundan daha ağır bir söz duymak, daha da kötüdür. Kişi, sevgisizliğin acısını bildiği için daha ağır bir sözle karşılaşmaktan korkuyor ve bunu kabullenmeye hazırlanıyor.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 63 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Küçürek hikâyelerde de insana özgü gerçekler, hikâyenin tematik yapısını oluşturur. Buna göre Pusula/sız adlı hikâyenin temasını ve konusunu belirleyip aşağıdaki ilgili alana yazınız.

Cevap:

• Tema: Kendi yolunu çizme ve birbirini anlamama (yön bulma).
• Konu: Karlı havada köye giden iki kişinin yolun yönü konusunda anlaşamaması.

2. Pusula/sız adlı hikâyedeki çatışmayı ve bu çatışmanın temaya olan etkisini değerlendiriniz.

Cevap: Çatışma, pusulaya güvenen Hoca ile kendi deneyimine güvenen Ramazan arasındadır. Bu zıtlık, bilgi ile tecrübe ve kendi yolunu bulma temasını güçlendirir.

3. Hikâyedeki anlatıcının bakış açısını belirleyiniz. Yazarın bu tercihi metni nasıl etkilemiştir? Açıklayınız.

Cevap: Kahraman anlatıcı (“Elimde pusula soruyorum”) kullanılmıştır. Bu, anlatımı canlı ve doğrudan yapar; okur olayı yaşanırken izler.

4. Pusula/sız adlı hikâye kahramanlarının kişilik özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Hoca, kitabi bilgiye ve pusulaya güvenen, planlı ve kararsız biridir. Ramazan ise deneyimli, kendinden emin ve kararlı bir köylüdür.

5. Hikâyedeki mekânın özelliklerini belirleyiniz. Hikâye kahramanı Ramazan’ın kişilik özellikleriyle mekânın ilişkisini değerlendiriniz.

Cevap: Mekan, karla kaplı, yolu kapanmış bir köy yoludur. Ramazan bu yeri iyi bildiği için yeni yol açmaktan çekinmez; mekan onun cesur ve pratik kişiliğini ortaya koyar.

6. Küçürek hikâyelerde bir anlam derinliği vardır. Metinde geçen “— Ama yanlış yoldasın Ramazan.” cümlesiyle ifade edilmek istenen nedir? Açıklayınız.

Cevap: Hoca, kendi bildiği yolun (pusulanın) tek doğru olduğunu sanır. Bu cümle, insanın hayatta yöntem ve yol konusunda herkesin kendine göre yanlış ya da doğru olabileceğini ima eder.

7. Pusula/sız adlı hikâyede kullanılan anlatım biçimlerini ve tekniğini belirleyiniz.

Cevap: Diyalog ağırlıklı bir anlatım vardır; hikayeleme ve gösterme tekniği kullanılmıştır. Kısa cümleler ve konuşmalarla olay doğrudan sunulur.

8. Pusula/sız adlı hikâyedeki açık ve örtük iletileri belirleyip metinle ilgili tespit ve eleştirilerinizi metne dayalı olarak ifade ediniz.

Cevap: Açık ileti, kimi zaman yeni bir yol açmak gerektiğidir (“kendi yolunu kendin aç”). Örtük ileti, tek başına bilgiye ya da tecrübeye güvenmenin yeterli olmadığı, ikisinin birlikte gerektiğidir.

9. Küçürek hikâye türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönem ile ilişkisini belirleyiniz.

Cevap: Küçürek hikaye, çağın hızlı yaşamına ve minimal sanat anlayışına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Az sözle çok şey anlatma ihtiyacı, bu türü doğurmuştur.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 64 Cevapları

Dil Bilgisi

1. “— Öyleyse beni bırak, pusulayı izle. Ya da kendi yolunu kendin aç.” Bu cümlede altı çizili söz hem gerçek hem mecaz anlama gelebilecek biçimde kullanılmıştır, denebilir mi? Düşüncelerinizi ifade ediniz.

Cevap: Evet, denebilir. Gerçek anlamda karlı yolu açmak, mecaz anlamda ise kendi hayatını ve düşüncesini bağımsızca belirlemek anlamına gelir.

2. Bu parçada iki noktanın ve uzun çizginin kullanım amaçlarını belirleyiniz.

Cevap: İki nokta, “soruyorum:” sözünden sonra gelecek konuşmaları açıklamak için kullanılmıştır. Uzun çizgi (diyalog çizgisi) ise konuşmaların başında konuşan kişinin sözünü belirtir.

3. Pusula/sız adlı hikâyede eğik çizginin kullanılış amacını belirleyiniz.

Cevap: Başlıktaki eğik çizgi (“Pusula/sız”), “pusula” ile “pusulasız” anlamlarını birlikte çağrıştırarak sözcüğe çift anlam yüklemek için kullanılmıştır.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 65 Cevapları

Hazırlık

1. “Az çoktur.” anlayışıyla gereksiz ayrıntılardan arınma ve küçürek hikâye ilişkisini değerlendiriniz.

Cevap: Küçürek hikaye, gereksiz ayrıntıları atıp yalnızca özü verir; az sözle çok şey anlatır. Bu, “az çoktur” anlayışının doğrudan karşılığıdır.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 66 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Yola Çıkış adlı hikâyenin kahramanı olan kahvecinin özelliklerini söyleyiniz.

Cevap: Kahveci, Dudullu köyünden, babasından kalan kahveyi işleten, kent hayatına özlem duyan ama köyünden de kopamayan, içine kapanık ve gazeteyle dünyayı takip eden biridir.

2. Hikâyenin temasını ve konusunu belirleyip aşağıdaki ilgili alana yazınız.

Cevap:

• Tema: Kırsal ile kent arasında kalmışlık ve yabancılaşma.
• Konu: Şehir kıyısındaki kahvecinin, gezgin leblebicilerin gidişinden sonra kente gitme isteği ile köy hayatı arasında kalması.

3. Hikâyenin zaman ve mekânlarını belirleyiniz. Zaman ve mekânın bu hikâyenin temasına olan etkisini değerlendiriniz.

Cevap: Zaman, kentleşmenin hızlandığı dönemin bir günüdür; mekan, İstanbul’un kıyısındaki Avcılar Kahvesi ve çevresindeki bomboş yollardır. Bu yalnız ve sessiz mekan, kahvecinin sıkışmışlığını güçlendirir.

4. Hikâyenin serim, düğüm ve çözüm bölümleri belirgin midir? Söyleyiniz.

Cevap: Hayır, belirgin değildir. Küçürek hikayede olaylar sıkıştırılmış tek bir an üzerine kuruludur; çözüm okurun yorumuna bırakılmıştır.

5. Hikâyede yazara özgü dil ve anlatım özelliklerini belirleyiniz.

Cevap: Kısa ve yalın cümleler, ayrıntılardan arınmış anlatım, gösterme tekniği ve günlük konuşma dili kullanılmıştır. Gazete başlığı gibi gerçek unsurlar da hikayeye katılmıştır.

6. Hikâyede küçürek hikâye türünün hangi özellikleri görülmektedir? Belirleyiniz.

Cevap: Kısa ve yoğun anlatım, kişi isimlerine yer verilmemesi, olayın bir kesitinin verilmesi, serim-düğüm-çözümün belirsizliği ve çağrışım gücü küçürek hikayenin özellikleridir.

7. Küçürek hikâyenin Türk edebiyatındaki temsilcilerini ve eserlerini sıralayınız.

Cevap: Ferit Edgü (İz ve Yolcu), Tarık Dursun K. (Hepsi Hikaye), Necati Tosuner (Yakamoz Avına Çıkmak), Refik Algın (Kısa Metinler ve Saat Kulesi), Tezer Özlü (Gabbuzi), Hulki Aktunç (Gece Uyarısı), Sadık Yalsızuçanlar (Tırmanma Şeridi), Murat Yalçın (Aşkı Mumya), Haydar Ergülen (Sıhhiye Memuru), Vüs’at O. Bener (Tortu).

Dil Bilgisi

1. “Sözcükleri tek tek, birbirine de vuramadan okudu.” Altı çizili sözün anlamını belirleyiniz. Metin aslına uygun olarak alınmıştır. Bu parçadaki yazım ve noktalama yanlışlarını belirleyiniz.

Cevap: “Birbirine de vuramadan”, sözcükleri birbirine bağlayıp anlam kuramadan, anlamlandıramadan demektir. Yazım ve noktalama bakımından belirgin bir yanlış yoktur.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 67 Cevapları

Hazırlık

1. Bu şiirle ünite süresince incelediğiniz küçürek hikâyelerin benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir? Söyleyiniz.

Cevap: Benzerlik: İkisi de kısa, yoğun ve çağrışımlıdır; az sözle çok şey anlatır. Fark: Şiir ölçü, ahenk ve imgeye dayanır; küçürek hikaye ise olay, kişi ve anlatıcı unsurlarını sınırlı da olsa taşır.

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Sayfa 68 Cevapları

Metni Anlama ve Çözümleme

1. Seçkin Göz adlı küçürek hikâyenin başlığı ve konusu uyumlu mudur? Değerlendiriniz.

Cevap: Evet, uyumludur. Hikayede denizin güzelliğini seçip gören bakış ile sevdiği için her şeyi yapabilen insanın hali anlatılır; başlık bu ince bakışı ifade eder.

2. Bu hikâyede geçen “kendi çapında yırtıcı kuşlar” sözünü açıklayınız.

Cevap: Martılar gibi denizde yaşayan, kendine göre güçlü ve avcı kuşlar kastedilmiştir. Her canlının kendi alanında güçlü ve güzel olduğu anlatılır.

3. Hikâyenin ikinci bölümünde seven insanın nasıl davranması gerektiği söylenmiştir. İfade edilene göre bu davranış nasıl olmalıdır? Açıklayınız.

Cevap: Seven insan her şeyi yapabilir ama “mantıklı olsun biraz” denmiştir; yani sevgi taşkınlık ve haddi aşma olmamalı, ölçülü olmalıdır.

4. Hikâyede anlatmaya “ora”dan başlanmış sonra “bura”ya geçilmiştir. Bunun bir nedeni olabilir mi? Düşüncelerinizi ifade ediniz.

Cevap: “Ora” uzak ve doğa güzelliğini, “bura” ise insanın kendi dünyasını ve ilişkilerini simgeler. Dışarıdan içe, doğadan insana geçiş yapılarak okur kendi yaşamını düşünmeye yönlendirilir.

Dil Bilgisi

1. a) Seçkin Göz adlı hikâyede “Yanlışım varsa, düzelt-me!” dizesinde kısa çizgi hangi amaçla kullanılmıştır? Belirleyiniz.

Cevap: Kısa çizgi, “düzelt-me” sözcüğünün olumsuzluk ekini ayırarak üzerinde durmak, vurgulamak için kullanılmıştır.

b) Bu dizede virgülün kullanımı doğru mudur? Açıklayınız.

Cevap: Evet, doğrudur. Virgül, birbirine bağlı iki cümleyi (şart cümlesi ve ardından gelen emir) ayırmak için kullanılmıştır.

Sıra Sizde

1. Seçkin Göz adlı küçürek hikâye ile Yola Çıkış adlı küçürek hikâyeyi dil ve anlatım yönünden karşılaştırınız. Benzerlik ve farklılıkları belirleyip sözlü olarak ifade ediniz.

Cevap: İkisi de kısa ve yoğun anlatımlıdır, kişi adı vermez. Seçkin Göz şiirsel, imgeli ve duygusal bir dille yazılmıştır; Yola Çıkış ise düzyazıya yakın, olay ve diyaloğa dayalı sade bir dil kullanır.

Kitabınızın “Ekler” bölümünde yer alan “Okuma (Metni Anlama ve Çözümleme) Öz Değerlendirme Formu”nu kullanarak ünitede incelediğimiz hikâye türü ile ilgili kendinizi değerlendiriniz.

Cevap: Formdaki maddeleri tek tek okuyup “Evet” ya da “Kısmen” olarak işaretliyorum. Hikayenin tema, olay örgüsü ve anlatıcısını belirleyebildiğimi, anlatım tekniklerinde ise biraz daha çalışmam gerektiğini görüyorum.